Selecteer een pagina

Huisartsinformatiesystemen: is gebruiksgemak een issue?

We moeten digitaal innoveren in de zorg. In dit proces is de interactie tussen mens en machine essentieel. In de zorg weten inmiddels dat patiënten vooral vertrouwen krijgen als hun ervaring die ze in de zorg hebben positief beoordeeld wordt. Ze gaan ervan uit dat het inhoudelijk wel goed zit. Het is met het gebruik van ICT-systemen niet anders. Innovatie op het gebied van de zogenaamde User Experience lijkt bij leveranciers van Huisarts Informatie Systemen en leveranciers van andere zorg-applicaties een ondergeschoven kindje. Kijk naar Apple. Naast technische innovatie zijn ze juist op het gebied van interface en gebruiksgemak zeer innovatief. Ondertussen ergeren veel huisartsen zich aan onhandigheden in de systemen die ze dagelijks gebruiken. Wat is er nodig?

Mogelijk heeft het Huisarts Informatie Systeem (HIS) in de huidige vorm zijn langste tijd gehad. We schuiven langzaam in de richting van een modulair systeem waarbij connectiviteit en informatiedeling belangrijk is. Hierin zal nog steeds een plek zijn voor een HIS-achtige module die nodig is voor de dagelijkse, praktische gang van zaken in de huisartsenpraktijk (al zal deze mogelijk ook veranderen door de ontwikkelingen in de zorg en de digitalisering). Er wordt wel eens geopperd dat er een nationaal HIS moet komen waarbij de innovatieve krachten gebundeld worden. Er zijn wereldwijd tal van web-based systemen die (gratis) beschikbaar zijn. Dit zal op korte termijn nog geen gemeengoed worden. Daarom moeten we het doen met de bestaande HIS’en. Deze maand verscheen het HIS-onderzoek 2018, uitgevoerd door de Landelijke Huisartsen Vereniging. Hierin werden de resultaten gepubliceerd van een enquête onder (de) negen HIS-leveranciers. Qua innovatie was er vooral op het gebied van (verschillende) portalen vooruitgang geboekt. Het gebruiksgemak was deze keer niet



"Als je een handleiding zou moeten lezen bij elke nieuwe iPhone zou de omzet snel dalen."

meegenomen in het onderzoek. Dat is bijzonder jammer want dit lijkt me cruciaal voor de dagelijkse praktijk en voor de ICT-ontwikkelingen die gaan komen. Met het toenemen van de digitale mogelijkheden en de koppelingen van vele systemen is het belangrijk dat de gebruiker gemak ervaart bij het gebruiken ervan en intuïtief weet hoe het systeem werkt. Innovatie op dit gebied, de zogenaamde User Experience, lijkt nauwelijks aandacht te krijgen.De parallel met Apple is snel gemaakt. Uitmuntende techniek met dito gebruiksgemak (en mooi design). Als je een handleiding zou moeten lezen bij elke nieuwe iPhone zou de omzet snel dalen. Uiteraard is qua prijs the sky the limit bij Apple. Wij moeten het doen met beperkte middelen. Naar schatting 10-20% van het ontwikkelbudget van de HIS-leveranciers wordt besteed aan innovatie (bron NICTIZ https://bit.ly/2I8eOID ). Bovendien zijn er in Nederland ongeveer 9 HIS-leveranciers voor 5000 huisartsenpraktijk. Dat betekent een behoorlijke versnippering van de innovatiekracht. Dat neemt niet weg dat HIS-leveranciers er goed aan doen aandacht te hebben voor (innovatie van het) gebruiksgemak. Er lijkt onvoldoende aansluiting tussen het werkveld en de software ontwikkelaar. Ze zouden gebaat zijn bij professionals uit het veld die het ontwikkelteam adviseert en die continu mee kijkt wat de ontwikkelingen en updates voor de gebruiker in de praktijk betekenen. Zo kunnen wensen uit het veld of een gebruikersgroep vertalen voor de programmeurs. Over het algemeen wordt een update pas getest als hij klaar is voor release (of hij wordt überhaupt niet getest). Door de professional in te schakelen bij de ontwikkeling en het programmeren wordt de kans op een succesvolle update groter. Daarnaast kan de professional helpen bij het prioriteren van de ontwikkel- en onderhoudstaken die voorliggen.

Ik ben ervan overtuigd dat de leveranciers van zorg-gerelateerde ICT hun klanten optimaal willen bedienen. Het intensiever samenwerken met professionals uit het veld zal niet alleen de innovaties op het gebied van gebruiksgemak mogelijk maken maar ook helpend zijn bij het door ontwikkelen en toekomst-proof maken van de zorg-ICT systemen in Nederland.